Những Điều Thú Vị Về Nút Bần Chai Rượu Vang

Những Điều Thú Vị Về Nút Bần Chai Rượu Vang
5 (100%) 3 votes

Có thể bạn chưa biết!

Những chai rượu vang sành điệu mà bạn mua về đều có nút bằng gỗ (thường gọi là nút bần) kèm theo những đặc trưng là thông tin và biểu tượng của nhà sản xuất. Ngày càng có nhiều các nhà yêu rượu cũng như là các nhà nghiên cứu đồ cổ hiện đang sở hữu những món đắt đỏ từ chai rượu vang. Để thỏa mãn sự tò mò này chúng tôi sẽ giới thiệu một cách chi tiết về loại nút bần này.

nut-ban-chai-ruou-vang

ruou-vang-va-nut-ban

Rượu vang và nút bần

1. Giới thiệu về nút bần

Nút bần thường được gọi là nút li-e (liège theo phiên âm tiếng Pháp) hay còn gọi là cork (theo phiên âm tiếng Anh) được làm từ vỏ cây sồi, chính vì thế nó đậm hương gỗ sồi. Cho đến ngày nay nút bần vẫn chứng tỏ là thứ có thể bảo vệ rượu vang tốt nhất thế giới. Những chiếc nút bần này chứa một lượng chất suberin không thấm nước, điều này giúp ngăn cản rượu vang chảy ngược ra ngoài và ngăn không cho không khí bên ngoài tràn vào làm hỏng rượu vang, cũng như lưu giữ rượu trọn vẹn hương vị tới khi rượu đạt độ ngon nhất.

nut-ban

Nút bần

Nhắc về nút bần cũng thể hiện là sự lựa chọn truyền thống khi nói về một chai rượu vang. Và tất nhiên, trên thế giới không phải tất cả chai rượu vang đều sử dụng nút bần, mà chúng thì luôn chiếm tỷ lệ cao nhất.

nut-ban-chai-ruou

thu-vi-ve-nut-ban-chai-ruou-vang

Một số nút bần khắc và các thông tin đặc trưng

2. Lịch sử hình thành và phát triển của nút bần rượu vang

Đầu tiên là sự ra đời của một loại vật liệu tương tự như nút bần (có đặc tính là rất nhẹ, không thấm nước và nổi trên mặt nước) đã được sử dụng làm đồ đánh cá ở Trung Quốc, Ai Cập. Cho đến năm 400 trước Công nguyên, chúng cũng được tìm thấy ở Italy và sử dụng trong các loại phao cứu sinh, trong sinh hoạt như vật liệu lợp nhà, giày dép…

Đến thế kỷ thứ 1 trước Công nguyên, người ta phát hiện một chai thủy tinh đựng rượu ở Ephesus, là thành phố cổ của Hy Lạp và đặc biệt ở đây là nó được niêm phong bằng một loại nút làm từ vỏ cây sồi. Mặc dù vậy, nút bần vẫn không phải là sự lựa chọn cuối cùng. Do sau giai đoạn này việc đế chế La Mã sụp đổ, chiến tranh liên miên và thương mại đình đốn đã khiến cho vỏ sồi bị quên lãng.

Cuối thế kỷ 17, các nhà sản xuất rượu Pháp vẫn còn sử dụng những vật liệu đặc biệt từ vải để làm nút chai rượu.Ở một giai đoạn sau đó khi mà hầu hết các vườn nho lớn ở Châu Âu ra đời, thì rượu vang vẫn được bảo quản trong các thùng tròn hay bình, túi da hoặc lọ đất nung được bịt kín bằng vải hay nút da, chốt gỗ và đôi khi thì cho thêm một ít sáp ong.

nhung-dieu-thu-vi-ve-nut-ban

Bình tròn và bịt vải để bảo quản rượu

Ở giai đoạn tiếp theo, trong suốt thế kỷ 19 nút li-e dần được mọi nhà sản xuất dùng cho gần như toàn bộ các loại rượu vang hảo hạng và chiếm vị thế độc tôn trong tất cả các chất liệu làm nút chai như mùn cưa, vụn vỏ sồi, chất dẻo và nút xoáy.

tim-hieu-nut-ban-chai-ruou-vang

Nút bần lan rộng ra một số nước

Sau này, nút bần ngày càng được sử dụng rộng rãi là nhờ nhiều đặc tính nổi bật khác nhau, trong đó chủ yếu là nhẹ, không thấm nước, khó mục rữa, độ nén và độ đàn hồi cao và quan trọng hơn là vẻ xinh xắn với những thông tin mà nhà sản xuất muốn nhắn gửi.

nut-ban-duoc-lam-tu-go-soi

Gỗ sồi và nút bần

Lớp vỏ gỗ sồi có đặc tính rất bền nên chúng thường sống sót dễ dàng, kể cả có cháy rừng. Chúng cũng tăng trưởng và phục hồi khá nhanh.

Theo thống kê gần đây, trên thế giới hiện có khoảng 2,4 triệu ha rừng trồng sồi. Tại Bồ Đào Nha một nửa số lượng rừng sồi thu hoạch vỏ để chế biến nút chai rượu vang, nhờ đặc điểm về tự nhiên như lượng mưa, khí hậu và sự màu mỡ của đất đai mà các rừng sồi ở đây rất phát triển. Một quốc gia khác như Mỹ cũng nỗ lực trồng loại cây này nhưng thiên nhiên không mấy ưu ái nên rừng sồi ở những quốc gia này kém phát triển. Chính vì thế, khu vực Địa Trung Hải vẫn được coi là vùng đất quan trọng nhất của loại cây này sinh sống.

nguyen-lieu-lam-nut-ban

Vỏ sồi là nguyên liệu để làm ra nút bần

Nút bần là vật liệu bền vững từ vỏ cây sồi và có thể tái tạo 100% khi được xử lý đúng cách. Điều đặc biệt ở đây là cây sồi chỉ thu hoạch được từ vỏ cây, cây tái sinh nhanh. Những cây gỗ sồi phải có tuổi đời từ 14 năm trở lên sẽ được lột đi lớp vỏ sồi đầu tiên sần sùi và thô ráp và chứa nhiều tanmin tuy nhiên lớp vỏ này chất lượng vẫn còn rất kém. Sau 12 năm sau khi lớp vỏ mới được thay mịn màng hơn sẽ được sử dụng là làm nguyên liệu chính sản xuất nút bần và đạt chất lượng cao như mong muốn, có thể cung cấp lớp vỏ dày 70 mm. Chính vì vậy để cho ra một chiếc nút bần quý giá người ta phải mất tới 25 năm để chăm 1 cây gỗ sồi. Tuy nhiên cây sồi có thể thu hoạch cho đến 200 năm tuổi, cây sồi có thể cao tận 6m và đường kính xấp xĩ 40cm. Khi cây già đi, sẽ có cây mới trồng thay thế để tránh sự suy kiệt tài nguyên rừng sồi.

Người ta sẽ tạo ra những khoảng trống nhỏ trên thân cây sau đó dần dần tách vỏ dễ dàng mà không gây ra thiệt hại lâu dài. Việc thu hoạch này chỉ được thực hiện trong khoảng thời gian từ đầu tháng 5 đến cuối tháng 8 mà thôi.

vo-soi-lam-nut-ban

Vỏ sồi

Nút bần ngày càng phát triển một cách nhanh chóng và luôn gắn với văn hóa thưởng thức rượu vang cho đến ngày hôm nay, và tất nhiên nút bần tự nhiên mang trong mình nhiều ưu và nhược điểm:

* ƯU ĐIỂM
– Đây là tài nguyên thiên nhiên có thể tái tạo được
– Được xem là sự lựa chọn của truyền thống, và ưa thích theo dòng lịch sử
– Kéo dài quá trình lão hóa rượu, giữ lại mùi hương đặc trưng của rượu

* NHƯỢC ĐIỂM
– Chi phí đắt hơn các loại nút khác (2 đến 3 lần)
– Khoảng 1-3% chai rượu của thế giới bị ảnh hưởng bởi chất gây mùi TCA (Trichloranisole) do một số vi khuẩn ký sinh vẫn sống sót trong các kẽ nứt nhỏ li ti của vỏ sồi hay nút chai hỏng làm hư rượu vang.
– Làm hao hụt tài nguyên thiên nhiên, do tài nguyên thiên nhiên rừng sồi có giới hạn
– Chất lượng nút không ổn định và đồng đều.
– Độ thở của nút bần tự nhiên bị biến thiên
– Bảo quản cầu kỳ và khắc khe hơn nhiều so với các loại nút khác, luôn phải giữ độ ẩm tốt để không bị khô nút, và nút bần cũng dễ bị nấm mốc.

Nhìn chung, nút chai bần tuy nhỏ bé nhưng lại có thể chống lại quá trình lão hóa rượu, làm cho những ly rượu vang ngày nay ngon hơn và nó đã gắn liền với văn hóa truyền thống thưởng thức rượu vang. Đó là tất tần tật những thông tin về nút bần rượu vang mà chúng tôi muốn chia sẽ đến bạn.